Succesvolle ruiming Britse 500 ponder vliegtuigbom door dochteronderneming Bodac

Britse vliegtuigbom breskens
terpconstructie
watersnijden explosief eodd
ontsteker pistool 30
legerwagen eodd

Bij de bouw van een nieuw appartementencomplex in de haven van Breskens, is op donderdag 28 januari j.l. een Britse 500-ponder uit de Tweede Wereldoorlog gevonden. De bom werd plotseling ontdekt tijdens sloopwerkzaamheden. De bom werd afgedekt en de omliggende wegen en gebouwen werden direct afgezet om mogelijk gevaar te voorkomen. Na een wekenlange voorbereiding is de 500-ponder op veilige en deskundige wijze geruimd door onze divisie Bodac. Dit vond plaats op 5 maart 2021. 

Geschiedenis

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er in grote delen van de gemeente Sluis oorlogshandelingen verricht. Beschietingen, bombardementen en gevechten aan de frontlinie hebben op veel locaties plaatsgevonden. Breskens is met name in september 1944 het toneel geweest van bombardementen om de terugtrekkende Duitse soldaten te belemmeren de oversteek te maken naar Walcheren. Tijdens een heftig bombardement op 11 september 1944 is de haven van Breskens getroffen en lag deze volledig in puin.  

 

Aangetroffen explosief

Tijdens de sloop van een bestaande betonvloer stuitte de graafmachinist op een Britse vliegtuigbom uit de Tweede Wereldoorlog. De politie is direct ingeschakeld voor een eerste identificatie. Deze identificeerde het explosief als een vliegtuigbom. De Explosieven Opruimingsdienst van Defensie (EODD) heeft daaropvolgend het explosief geïdentificeerd als een Engelse 500 lbs MC brisant vliegtuigbom met een gewicht van 226 kg, waarvan 100 kg explosieve stof. De lengte van de bom is 104 cm en de bom heeft een doorsnede van 30 cm. Dit type bom is bekend om zijn grote scherfwerking tijdens een ontploffing. De bom is zowel op de voorzijde (de neus) als de achterzijde voorzien van een ontsteker. Als een ontsteker tijdens het afwerpen van de bom ‘op scherp is gezet’ zorgt de klap van de grond raken ervoor dat de ontsteker aan de achterzijde (pistool 28 of 30) van de bom afgaat en de bom ontploft. De ontsteker aan de achterzijde van de bom staat op scherp, deze is ‘gewapend’. Door de impact van het neerkomen op de grond is een deel van de ontsteker afgebroken en daardoor is de bom ook deels vervormd. De ontsteker aan de voorzijde van de bom is tijdens het afwerpen niet op scherp gezet, deze is dus ‘niet-gewapend’. 

 

Terpconstructie

Voordat de ruiming begon, zijn er in eerdere weken veel voorbereidende activiteiten verricht omtrent de vernietiging van de vliegtuigbom. Zo heeft Bodac een terpconstructie geplaatst om de bom veilig in te kaderen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van grote hoeveelheden zand, op strategische wijze gepositioneerd in bigbags en tevens los gestort. Op deze manier is de omgeving beschermd tegen drukgolven en bomscherven die vrijkomen bij een plotselinge explosie. Concreet geldt er rondom de terpconstructie een veiligheidsstraal van 40 meter, met uitzondering van de ingang waar een veiligheidsstraal van 130 meter geldt.   

 

Ruiming

De ruiming van de vliegtuigbom vond plaats op 5 maart 2021. Het proces verliep uiterst zorgvuldig en gefaseerd. Elke betrokken instantie met medewerkers is geïnformeerd over zijn of haar taak en de samenwerking. Uiteraard wordt er uitsluitend gewerkt volgens de hoogste kwaliteits- en veiligheidsnormen.    

Fase 1 – Demontage: bestaat uit de demontage van de twee ontstekers in de Britse 500-ponder. De eerste ontsteker werd verwijderd door middel watersnijden, een techniek die de EODD beheerst. De tweede ontsteker werd verwijderd middels een tape en lijn methode. Hierbij werd de ontsteker met een robotische klem vastgepakt en er als het ware uitgerold. De ontstekers waren nog in fabrieksnieuwe staat, met zichtbare type- en jaarnummers, in dit geval maart 1944. 
Fase 2 – Verplaatsing: Na de demontage, werd de ontmantelde bom naar een veilige detonatieplek getransporteerd. Deze locatie ligt op ongeveer 17 kilometer van de terpconstructie af, buiten havengebied Breskens.  
Fase 3 – Opbouwen vernietigingslocatie: Op deze speciale vernietigingslocatie werd opnieuw gebruik gemaakt van zand om de bom af te dekken. De bom werd één meter diep ingegraven en daar bovenop lag nog eens vier meter zand.  
Fase 4 – Vernietiging bom: Tenslotte werd de bom op een veilige afstand gecontroleerd tot ontploffing gebracht. De pers en andere betrokkenen werd de mogelijkheid geboden om foto’s en video’s te maken. 

 

Wij kijken terug op een zeer geslaagde operatie en danken alle stakeholders. De samenwerking verliep erg soepel en de omgeving heeft zich flexibel opgesteld. Zo kan iedereen weer veilig wonen, werken en recreëren!  

>>> Bekijk hier de video <<<

Direct naar Bodac? Klik hier.